ZESPÓŁ ZAMKOWO-PAŁACOWY W KRASICZYNIE

                      A dzisiaj wybiorę się do rezydencji polskich rodów magnackich czyli do miejscowości Krasiczyn.  Jest to wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, siedziba gminy Krasiczyn, nad Sanem 10 km na zachód od Przemyśla, u podnóża Pogórza Przemyskiego. W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie przemyskim. Była dawną rezydencją magnaterii polskiej. Zamek w Krasiczynie z przełomu XVI i XVII wieku jest jednym z cenniejszych zabytków architektury renesansowo-manierystycznej w Polsce. Przez wiele stuleci klucz do krasiczyńskiej rezydencji był w posiadaniu zacnych, polskich rodów magnackich tj.: Krasickich, Modrzewskich, Wojakowskich, Tarłów, Mniszchów-Potockich, Pinińskich, a od 1835 roku Sapiehów. Na przestrzeni wieków Zamek w Krasiczynie był również świadkiem barwnych orszaków królewskich, towarzyszących królowi Zygmuntowi III Wazie, Władysławowi IV, Janowi Kazimierzowi II i Augustowi II. Wizerunki tych władców wraz z innymi panującymi w naszym kraju, przedstawiono na dziedzińcu zamkowym, przy użyciu dekoracji sgraffitowej. W majestatycznym zamku w Krasiczynie przyszedł na świat 14 maja 1867 r., jeden z najwybitniejszych przedstawicieli rodu Sapiehów, książę kościoła, późniejszy kardynał Adam Stefan Stanisław Bonifacy Józef Sapieha (z rąk którego otrzymał święcenia kapłańskie Karol Wojtyła). Szczerze mówiąc najlepiej zaplanować wycieczkę w okolice Przemyśla i przy okazji zwiedzić i posłuchać o tajemnicach zamku w Krasiczynie. Ostatni raz byłem tam w 2011roku. Jestem ciekaw ile się zmieniło od tego czasu i ile zmian jest w wystroju zamku.

MUZEUM ZAMOYSKICH W KOZŁÓWCE

                   Dzisiejsza wycieczka w bardzo ciekawe miejsce do wsi w Polsce położonej w północnej części województwa lubelskiego, w powiecie lubartowskim, w gminie Kamionka, 9 km na zachód od Lubartowa i 26 km na północ od Lublina. Będzie to Kozłówka a raczej zespół pałacowo-parkowy Zamoyskich oraz Kozłowiecki Park Krajobrazowy. Rarytas perełka Pałac w Kozłówce to wspaniała zabytkowa budowla z XVIII wieku będąca Pomnikiem Historii. Okres swej świetności pałac przeżył na przełomie XIX i XX wieku, kiedy to powstała tu ordynacja. Zamoyscy byli właścicielami posiadłości do roku 1944, od tego czasu pozostaje w rękach państwa polskiego. W zespole pałacowym obecnie siedzibę ma Muzeum Zamoyskich w Kozłówce które dba o utrzymanie autentyzmu miejsca, z zachowanym szczęśliwie wyposażeniem i zbiorami artystycznymi. Posiadłość ta to najlepiej zachowana ze wszystkich rezydencji magnackich w Polsce która przetrwała dziejowe kataklizmy. W Pałacu zachował się autentyczny wystrój z okresu jego świetności w stylu Drugiego Cesarstwa, który turyści mogą podziwiać zwiedzając Muzeum. Cały zespół pałacowy otacza piękny park który zachował dawny układ, a do posiadłości prowadzi wspaniała neobarokowa brama z początku XX wieku. Historia mówi że zabudowę majątku Kozłówka rozpoczął Michał Bieliński, wojewoda chełmiński, starosta sztumski i kowalewski, podskarbi ziem pruskich, który poprzez małżeństwo z Teklą Pepłowską wszedł w jego posiadanie. Prace przy budowie pałacu, zaprojektowanego prawdopodobnie przez Józefa Fontanę związanego z rodziną Bielińskich. Przy dziedzińcu wzniesione zostały budynki stajni i wozowni, dwie parterowe kordegardy i oficyna południowa (kuchenna). Następny właściciel, syn Franciszek Bieliński, wobec postępującego upadku rodu podjął decyzję o sprzedaży dóbr. W 1799 roku Kozłówka stała się letnią posiadłością rodziny Zamoyskich. W 1870 roku  Jan Zamoyski ofiarował dobra kozłowieckie, prawdopodobnie w prezencie ślubnym, swojemu starszemu synowi Konstantemu Zamoyskiemu, który wraz z żoną Anielą z Potockich osiadł tu na stałe. Ambicją jego było przekształcenie skromnego pałacu w wielkopańską rezydencję oraz uzyskanie dla dóbr statusu ordynacji. Udało się i marzenie się spełniło w 1903 roku na mocy carskiego ukazu. Gruntowna przebudowa pałacu rozpoczęła się w 1898 a zakończono jej przebudowę w 1904 roku. Skompletowano też wyposażenie w stylu II Cesarstwa. Całe założenie wzbogacone zostało o oficynę północną, kaplicę i teatralnię. W 1923 roku majątek przeszedł w ręce Adama Zamoyskiego, któremu nie udało się utrzymać go w całości i obronić przed parcelacją. Ostatnim właścicielem został w 1940 roku jego syn Aleksander, major Wojska Polskiego. Pałac stał się w tym czasie miejscem schronienia osób wysiedlonych i uchodźców. Żona Jadwiga z Brzozowskich opuściła Kozłówkę w 1944 roku w obliczu zbliżającego się frontu. Wywiezione przez nią do Warszawy najcenniejsze dzieła zostały zniszczone w czasie powstania warszawskiego. Sam pałac z pozostawioną większą częścią wyposażenia przetrwał okres wojny bez poważniejszych strat. Najlepiej udać się samemu w to piękne miejsce posłuchać opowieści przewodników i pospacerować samemu po pięknym parku. Gdy zwiedzałem pałac osobiście nie można było robić zdjęć wewnątrz. Nie wiem jak jest dzisiaj.

SKANSEN POJAZDÓW RADIOLOKACYJNYCH JELENIA GÓRA

        Kilka lat temu jadąc z Jeleniej Góry w stronę Karpacza napotkałem ustawiony skansen pojazdów radiolokacyjnych byłego uzbrojenia Wojska Polskiego. Niektórzy mówią o nich: „po prostu piękne”, „wspaniałe”, „wyjątkowe”, „genialne”. Zachwycają się ich kształtem, rozwiązaniami technicznymi i zastosowaną do ich wyprodukowania technologią. Wiedzą do kogo i kiedy należały, jak i po co były używane. Widzą je jako wielką rekwizytornię historii, zwycięstw i porażek, ludzkiego szaleństwa, sprytu i dramatu. Był to skansen będący oddziałem Muzeum Karkonoskiego. Skansen stanowił największą tego typu ekspozycję na Dolnym Śląsku. Obejmowała ona sprzęt wojskowy używany podczas II wojny światowej przez I i II Armię Wojska Polskiego oraz Armię Czerwoną, jak i egzemplarze współtworzące wyposażenie Ludowego Wojska Polskiego w latach 1945-70. Na wystawie prezentowana są stacje radiolokacyjne. W maju 2008 r., w skansenie otwarto wystawę „Karkonoskie militaria - dzieje wojskowości w Karkonoszach i Kotlinie Jeleniogórskiej” stanowiącą owoc konferencji naukowej, poświęconej roli wojska w rozwoju intelektualnym Jeleniej Góry. Została ona urządzona przez Kolegium Karkonoskie i Jeleniogórskie Stowarzyszenie Żołnierzy Radiotechników RADAR. Zgromadzono na niej m.in. dokumenty, fotografie, odznaczenia, mundury i elementy uzbrojenia ukazujące życie codzienne jeleniogórskich żołnierzy oraz dorobek poszczególnych jednostek. Obecnie ekspozycję można zobaczyć w Jeleniej Górze w Skansenie Uzbrojenia Wojska Polskiego ulica Sudecka 83

PAŁAC W RADZIEJOWICACH

      Kariera Nikodema Dyzmy w którego rolę wcielił się znakomity aktor Roman Wilhelmi właśnie tutaj były kręcone niektóre sceny do filmu jak i wiele innych filmów miało tutaj swoją scenerię filmową. Tam właśnie dzisiaj Was zabieram do zespołu pałacowo parkowego w Radziejowicach. 

KLASZTOR NAZARETANEK W KOMAŃCZY

           Dzisiaj chcę Was zabrać do Komańczy położona jest na południe od Sanoka, przy linii kolejowej Zagórz-Łupków, czyli niejako na granicy Bieszczadów od strony południowo-zachodniej. Konkretnie to do Klasztoru Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu, potocznie nazywany "Nazaretanki" znajduje się w dolnej części Komańczy przy wyjeździe w kierunku Rzepedzi.  Obiekt ten został wybudowany w 1931 roku w stylu szwajcarskim, jako pensjonat uzdrowiskowy dla sióstr. Siostry po krótkim czasie wprowadziły się tam na stałe dbając o piękne otoczenie. Część klasztoru w Komańczy niemal od zawsze spełniała funkcję letniska, gdzie przyjeżdżało sporo turystów. Gościł tu nawet Karol Wojtyła - kiedy jeszcze jako ksiądz wędrował po szlakami pięknych Bieszczad. Ma tutaj też swój epizod w życiu Prymas Polski Kardynał Stefan Wyszyński, który był tutaj internowany od października 1955 roku uwięziony przez władze PRL. W klasztorze Nazaretanek w Komańczy utworzono nawet Izbę Pamięci Kardynała, w której zgromadzono wiele pamiątek związanych z jego obecnością w tym miejscu. Jest ona otwarta dla turystów codziennie, jak i sam klasztor.